Witajcie na PergolExpert.pl! Jestem Marek Kubicki, inżynier budownictwa z Politechniki Poznańskiej, z blisko dwudziestoletnim doświadczeniem w projektowaniu i realizacji zaawansowanych systemów zadaszeń tarasowych. Jako Główny Inżynier naszego portalu, codziennie stykam się z wyzwaniami, przed którymi stają inwestorzy pragnący maksymalnie wykorzystać potencjał swojego tarasu. Dziś zanurkujemy głęboko w temat zabudowy bocznej pergoli – elementu, który z mojego inżynierskiego punktu widzenia, jest często niedoceniany, a stanowi klucz do prawdziwego komfortu i funkcjonalności.
Dlaczego samo zadaszenie to tylko połowa sukcesu – aerodynamika tarasu, wiatry boczne, niskie słońce zachodnie i ochrona prywatności
Wielu moich klientów początkowo koncentruje się wyłącznie na zadaszeniu pergoli, traktując je jako jedyny element ochronny. Jednak po pierwszych miesiącach użytkowania, zwłaszcza w polskim klimacie, szybko przekonują się, że to podejście jest dalece niewystarczające. Taras, nawet ten z solidnym dachem, jest niczym niezabezpieczona wyspa, nieustannie narażona na kaprysy pogody i wścibskie spojrzenia.
Zacznijmy od aerodynamiki. Budynki, zwłaszcza te o złożonej bryle, generują wokół siebie skomplikowane strefy ciśnienia i zawirowań powietrza. Wiatr, napotykając na fasadę, ulega odbiciu i przyspieszeniu, tworząc lokalne prądy, które potrafią być znacznie silniejsze niż prędkość wiatru mierzona na otwartym terenie. Zgodnie z wytycznymi Eurokodu PN-EN 1991, projektując konstrukcje zewnętrzne, musimy uwzględniać nie tylko ogólne obciążenia wiatrem, ale także lokalne efekty aerodynamiczne. Boczne podmuchy wiatru, często wzmocnione przez efekt Venturiego między budynkami, potrafią skutecznie uniemożliwić komfortowy wypoczynek, przewracać meble, a nawet wprowadzać chłód do wnętrza domu przez otwarte drzwi tarasowe. Samo zadaszenie chroni przed deszczem padającym pionowo, ale już nie przed tym ukośnym, niesionym przez wiatr.
Kolejnym aspektem jest słońce, a konkretnie – niskie słońce zachodnie. Latem, gdy słońce wędruje niżej nad horyzontem, standardowe zadaszenie nie jest w stanie zapewnić pełnego cienia. Promienie słoneczne, padając pod ostrym kątem, mogą oślepiać, nagrzewać przestrzeń tarasu i wnętrza domu do nieprzyjemnych temperatur. Ochrona przed tym zjawiskiem jest kluczowa dla komfortu termicznego i wizualnego.
Wreszcie, prywatność. W dobie gęstej zabudowy miejskiej i podmiejskiej, taras często staje się przestrzenią wystawioną na widok sąsiadów czy przechodniów. Brak bocznej osłony sprawia, że relaks na świeżym powietrzu, wspólne posiłki czy poranna kawa, stają się mniej intymne i swobodne. Efektywna zabudowa boczna to nie tylko element funkcjonalny, ale także bariera psychologiczna, tworząca poczucie bezpieczeństwa i intymności. Inwestując w odpowiednie rozwiązania, przekształcamy taras z otwartej przestrzeni w prawdziwy zewnętrzny salon – komfortowy, chroniony i funkcjonalny przez większą część roku.
Inżynieria rolet ZIP Screen: mechanizm zamka błyskawicznego w zintegrowanych prowadnicach aluminiowych, odporność na porywy wiatru do 120 km/h (klasa wiatrowa 6), tkaniny Serge Ferrari / Copaco (włókno szklane + PVC) ze współczynnikiem otwarcia OF 1%, 3%, 5%.
Rolety ZIP Screen to inżynierski majstersztyk w dziedzinie osłon przeciwsłonecznych i wiatrowych, stanowiący jeden z najskuteczniejszych systemów zabudowy bocznej. Ich nazwa pochodzi od unikalnego mechanizmu "zamka błyskawicznego" (ZIP), który jest kluczem do ich niezwykłej stabilności i odporności na warunki atmosferyczne.
Mechanizm: Na krawędziach tkaniny screenowej, wzdłuż całej jej wysokości, zgrzewany jest specjalny plastikowy zamek błyskawiczny. Ten zamek, w trakcie opuszczania rolety, jest prowadzony w zintegrowanych, wąskich kanałach wykonanych z ekstrudowanego aluminium, które są częścią bocznych prowadnic. Dzięki temu rozwiązaniu, tkanina jest zawsze idealnie napięta i trwale zablokowana w prowadnicach na całej swojej długości. Eliminuje to wszelkie luzy i możliwość "wypadnięcia" materiału pod wpływem wiatru, co jest powszechnym problemem w tradycyjnych roletach.
Konstrukcja i materiały: Skrzynka rolety oraz prowadnice wykonane są z wysokiej jakości aluminium ekstrudowanego, najczęściej stopu EN AW-6060 T6, który charakteryzuje się doskonałą wytrzymałością mechaniczną i odpornością na korozję. Elementy te są następnie lakierowane proszkowo w technologii Qualicoat Seaside, co gwarantuje długotrwałą estetykę i odporność na działanie czynników atmosferycznych, w tym zasolonego powietrza w rejonach nadmorskich. Minimalne wymiary prowadnic (zazwyczaj 30-40 mm szerokości) pozwalają na ich estetyczne wkomponowanie w konstrukcję pergoli.
Odporność na wiatr: To jeden z najważniejszych atutów rolet ZIP Screen. Dzięki wspomnianemu mechanizmowi blokującemu, rolety te osiągają niezwykłą odporność na porywy wiatru. Najlepsze systemy, certyfikowane zgodnie z normą PN-EN 13561 dla markiz zewnętrznych, osiągają klasę wiatrową 6, co oznacza zdolność do pracy przy prędkościach wiatru dochodzących do 120 km/h. To parametr często spotykany w warunkach huraganowych, co świadczy o ich wyjątkowej trwałości i bezpieczeństwie użytkowania nawet w ekstremalnych warunkach. Jest to kluczowe w kontekście obciążeń z Eurokodu PN-EN 1991.
Tkaniny: Sercem rolety ZIP Screen jest sama tkanina. Najczęściej stosowane są materiały renomowanych producentów, takich jak Serge Ferrari (np. Soltis 86, 92, 96, 99, Proof W96) lub Copaco (np. Helioscreen). Są to tkaniny kompozytowe, składające się z rdzenia z włókna szklanego lub poliestrowego, powlekanego warstwą PVC. Ta specyficzna budowa zapewnia im wyjątkową wytrzymałość na rozciąganie, odporność na promieniowanie UV, pleśń oraz łatwość w czyszczeniu.
Współczynnik otwarcia (Openness Factor - OF): Ten parametr, wyrażany w procentach (np. 1%, 3%, 5%), określa gęstość splotu tkaniny i w konsekwencji, ile światła i powietrza przepuszcza materiał.
- OF 1%: Bardzo gęsty splot, maksymalna ochrona przeciwsłoneczna i prywatność. Widoczność na zewnątrz jest ograniczona, ale wciąż możliwa. Idealny do miejsc wymagających silnego zacienienia.
- OF 3%: Najczęściej wybierany kompromis. Zapewnia doskonałą ochronę przed słońcem i wiatrem, przy zachowaniu dobrej widoczności na zewnątrz. Jest to złoty środek dla większości zastosowań.
- OF 5%: Luźniejszy splot, większa transparentność i lepsza widoczność na zewnątrz. Nieco mniejsza ochrona przeciwsłoneczna, ale lepsza cyrkulacja powietrza.
Właściwości optyczne i termiczne tkanin Screen: efekt lustra weneckiego w dzień (widok na zewnątrz bez wglądu do środka), redukcja nagrzewania do 90%, funkcja moskitiery wielkoformatowej.
Tkaniny screenowe stosowane w roletach ZIP to prawdziwe cuda inżynierii materiałowej, które oferują szereg unikalnych właściwości optycznych i termicznych, znacząco podnoszących komfort użytkowania tarasu.
Efekt lustra weneckiego (dzienna prywatność): To jedna z najbardziej pożądanych cech rolet screenowych. W ciągu dnia, gdy na zewnątrz jest jaśniej niż wewnątrz tarasu (lub pomieszczenia, jeśli roleta jest zamontowana na oknie), tkanina działa jak lustro weneckie. Oznacza to, że osoby przebywające wewnątrz tarasu mają doskonałą widoczność na otoczenie, bez poczucia "zamknięcia", podczas gdy osoby z zewnątrz widzą jedynie odbicie światła na powierzchni rolety, co skutecznie uniemożliwia wgląd do środka. Efekt ten wynika z różnicy w natężeniu światła po obu stronach tkaniny oraz z jej specjalnej struktury splotu. Wieczorem, gdy wewnątrz tarasu zapalimy światło, a na zewnątrz panuje ciemność, sytuacja się odwraca – roleta staje się transparentna od zewnątrz, a widok na zewnątrz jest ograniczony. Warto o tym pamiętać, planując oświetlenie tarasu i prywatność po zmroku.
Redukcja nagrzewania do 90%: Jest to kluczowa właściwość termiczna, która ma bezpośredni wpływ na komfort temperaturowy na tarasie i w przyległych pomieszczeniach. Tkaniny screenowe, dzięki swojej strukturze i często jasnym kolorom (które odbijają promieniowanie słoneczne), są w stanie zredukować dopływ energii słonecznej (współczynnik g-total, tzw. G-value) do wnętrza nawet o 90%. Oznacza to, że w upalne dni, gdy słońce intensywnie operuje, roleta ZIP Screen działa jak skuteczna bariera termiczna. Promienie słoneczne są odbijane lub pochłaniane przez tkaninę, zanim dotrą do wnętrza tarasu, co znacząco obniża temperaturę odczuwalną. Jest to znacznie efektywniejsze niż zasłony wewnętrzne, które dopuszczają promienie słoneczne do pomieszczenia, pozwalając na nagrzewanie się szyb i powietrza.
Ochrona przed promieniowaniem UV: Tkaniny screenowe, dzięki zawartości PVC i specjalnym filtrom, skutecznie blokują szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe. Chroni to nie tylko skórę użytkowników tarasu, ale także meble, podłogi i inne elementy wyposażenia przed blaknięciem i degradacją.
Funkcja moskitiery wielkoformatowej: Gęsty splot tkaniny screenowej, zwłaszcza przy niższych współczynnikach otwarcia (OF 1% lub 3%), stanowi doskonałą barierę dla owadów – komarów, much, os i innych nieproszonych gości. Dzięki temu, nawet przy otwartych drzwiach do domu, można cieszyć się świeżym powietrzem bez obawy o ukąszenia czy uciążliwe brzęczenie. Jest to szczególnie cenne w letnie wieczory, gdy insekty są najbardziej aktywne. Ponadto, roleta chroni również przed drobnymi zanieczyszczeniami z otoczenia, takimi jak liście czy pyłki roślin.
Podsumowując, rolety ZIP Screen to nie tylko ochrona przed wiatrem i słońcem, ale kompleksowe rozwiązanie, które tworzy na tarasie strefę komfortu, łącząc prywatność, optymalną temperaturę i swobodę od insektów, jednocześnie zachowując kontakt z otoczeniem.
Bezramowe systemy szkła przesuwnego: hartowane tafle szklane ESG 8 mm / 10 mm na 3, 4 lub 5-torowych szynach dolnych, parkowanie skrzydeł, tworzenie szczelnego ogrodu letniego od wczesnej wiosny do późnej jesieni.
Bezramowe systemy szkła przesuwnego to kwintesencja elegancji i funkcjonalności, które przekształcają pergolę w prawdziwy "ogród letni", pozwalając na jej komfortowe użytkowanie przez znacznie dłuższą część roku. To rozwiązanie, które z inżynierskiego punktu widzenia, stawia na transparentność i maksymalne otwarcie przestrzeni, jednocześnie zapewniając solidną ochronę.
Konstrukcja i materiały: Sercem systemu są hartowane tafle szklane, najczęściej o grubości 8 mm lub 10 mm (ESG - Einscheiben-Sicherheitsglas). Szkło hartowane jest produkowane zgodnie z normą PN-EN 12150, co oznacza, że jest ono kilkukrotnie bardziej odporne na uderzenia i zmiany temperatury niż zwykłe szkło. W przypadku stłuczenia, rozpada się na drobne, nieostre kawałki, minimalizując ryzyko skaleczeń. Brak ram pionowych między taflami szkła jest kluczowym elementem estetycznym – system jest niemal niewidoczny, nie zakłócając widoku na otoczenie.
System prowadnic: Tafle szklane poruszają się po specjalnych, wielotorowych szynach wykonanych z ekstrudowanego aluminium (stop EN AW-6060 T6). Szyny te mogą być 3-torowe, 4-torowe, a nawet 5-torowe, co pozwala na "parkowanie" skrzydeł, czyli zgrupowanie wszystkich tafli na jednym końcu systemu. Dzięki temu, w ciepłe dni, można całkowicie otworzyć jedną lub więcej ścian pergoli, tworząc otwartą przestrzeń. Szyny dolne są zazwyczaj niskoprofilowe, aby zminimalizować ryzyko potknięcia, a górne zapewniają stabilne prowadzenie szkła.
Parkowanie skrzydeł: Unikalną cechą tych systemów jest możliwość swobodnego przesuwania poszczególnych tafli szkła i ich "parkowania" (składania) na jednym lub obu końcach zabudowy. Mechanizm ten pozwala na elastyczne zarządzanie przestrzenią – od całkowitego otwarcia, po częściowe przesłonięcie lub pełne zamknięcie. Systemy te często wykorzystują łożyskowane wózki jezdne, które zapewniają płynne i ciche przesuwanie nawet ciężkich tafli szklanych.
Szczelność i "ogród letni": Choć bezramowe systemy szklane nie oferują pełnej izolacji termicznej jak ogród zimowy (który wymaga szyb zespolonych i profili z przekładką termiczną), to jednak tworzą bardzo skuteczną barierę przed wiatrem, deszczem i chłodem. Pionowe szczeliny między taflami szkła są uszczelniane przezroczystymi profilami poliwęglanowymi lub szczotkami, co minimalizuje przeciągi i wnikanie opadów. Dzięki temu, pergola staje się "szczelnym ogrodem letnim", w którym temperatura powietrza jest znacznie wyższa niż na zewnątrz, nawet w chłodniejsze dni wczesnej wiosny czy późnej jesieni. Pozwala to na komfortowe korzystanie z tarasu od marca do listopada, bez konieczności dogrzewania. Dodatkowym atutem jest znaczna izolacja akustyczna (zgodnie z PN-EN 12758), redukująca hałas z otoczenia.
Zastosowanie: Idealne rozwiązanie dla tych, którzy cenią sobie niezakłócony widok, maksymalne doświetlenie i ochronę przed niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Systemy te są często stosowane w restauracjach, kawiarniach, a także w prywatnych domach, gdzie estetyka i funkcjonalność idą w parze.
Lamele pionowe i panele przesuwne Shutters (drewnopodobne / aluminiowe): elegancja architektoniczna, regulacja kąta cienia i ochrona przed wzrokiem sąsiadów.
Lamele pionowe, często nazywane Shuttersami, to rozwiązanie, które łączy w sobie wyrafinowaną estetykę z wysoką funkcjonalnością, wprowadzając element architektonicznej elegancji do każdej pergoli. W przeciwieństwie do rolet czy przeszkleń, Shuttersy oferują dynamiczne zarządzanie światłem, cieniem i prywatnością.
Materiały i konstrukcja: Shuttersy mogą być wykonane z różnych materiałów, w zależności od preferencji estetycznych i wymagań dotyczących trwałości:
- Aluminiowe Shuttersy: Najczęściej spotykane i najbardziej praktyczne. Wykonane z ekstrudowanego aluminium (EN AW-6060 T6), są lekkie, niezwykle trwałe i odporne na warunki atmosferyczne. Lakierowanie proszkowe w technologii Qualicoat zapewnia szeroką gamę kolorystyczną (paleta RAL) oraz długotrwałą ochronę przed korozją i blaknięciem. Mogą być również wykończone w dekorach drewnopodobnych, które do złudzenia imitują naturalne drewno.
- Kompozytowe / HPL: Lamele z wysokociśnieniowych laminatów (HPL) lub kompozytów drewnopodobnych oferują wygląd drewna bez konieczności konserwacji. Są odporne na wilgoć, promieniowanie UV i szkodniki.
- Drewniane Shuttersy: Dla miłośników naturalnego piękna, dostępne są również lamele z drewna egzotycznego (np. cedr, iroko) lub modrzewia syberyjskiego. Wymagają one jednak regularnej konserwacji i są droższe w utrzymaniu.
Regulacja kąta cienia i prywatności: Kluczową cechą Shuttersów jest możliwość regulacji kąta nachylenia poszczególnych lameli. Dzięki temu użytkownik ma pełną kontrolę nad ilością wpadającego światła słonecznego i stopniem zacienienia. Lamele mogą być ustawione poziomo, by maksymalnie wpuścić światło i powietrze, lub pionowo, by całkowicie zasłonić się przed słońcem lub wzrokiem sąsiadów. Regulacja może być manualna (za pomocą mechanizmu cięgnowego lub korbowego) lub zautomatyzowana (za pomocą siłowników elektrycznych, np. Somfy, integrowanych z systemami inteligentnego domu). To dynamiczne sterowanie pozwala na optymalne dostosowanie warunków na tarasie do zmieniających się potrzeb w ciągu dnia.
Funkcja paneli przesuwnych: Shuttersy często występują w formie paneli przesuwnych, które poruszają się po górnych i dolnych szynach, podobnie jak systemy szklane. Pozwala to na swobodne otwieranie i zamykanie poszczególnych sekcji zabudowy bocznej, tworząc elastyczne konfiguracje przestrzenne. Można je zsunąć na jedną stronę, całkowicie otwierając taras, lub rozsunąć, aby stworzyć jednolitą, zamkniętą ścianę.
Zalety:
- Estetyka: Nowoczesny, minimalistyczny design, który dodaje elegancji architekturze.
- Kontrola światła i cienia: Precyzyjna regulacja kąta nachylenia lameli.
- Prywatność: Skuteczna ochrona przed wzrokiem sąsiadów, bez całkowitego odcinania się od otoczenia.
- Wentylacja: Możliwość swobodnego przepływu powietrza nawet przy zamkniętych lamelach.
- Trwałość i niska konserwacja: Szczególnie w przypadku wersji aluminiowych.
Systemy hybrydowe: łączenie szkła przesuwnego z roletami ZIP Screen (szkło jako bariera termiczno-wiatrowa, screen jako ochrona przeciwsłoneczna).
W inżynierii budowlanej, a w szczególności w projektowaniu przestrzeni zewnętrznych, często dążymy do maksymalnej elastyczności i funkcjonalności. Systemy hybrydowe są odpowiedzią na te potrzeby, oferując synergiczne połączenie różnych technologii zabudowy bocznej, aby sprostać najbardziej wymagającym oczekiwaniom użytkowników. Najpopularniejszym i najbardziej efektywnym połączeniem jest kompilacja bezramowego szkła przesuwnego z roletami ZIP Screen.
Idea systemu hybrydowego: Główna zasada działania systemu hybrydowego polega na wykorzystaniu komplementarnych cech obu rozwiązań. Szkło przesuwne pełni funkcję podstawowej bariery termiczno-wiatrowej, chroniąc przed deszczem, chłodem i silnymi podmuchami wiatru, podczas gdy rolety ZIP Screen stanowią dynamiczną warstwę odpowiedzialną za ochronę przeciwsłoneczną, redukcję olśnienia i zapewnienie prywatności.
Jak to działa w praktyce: Wyobraźmy sobie chłodny, ale słoneczny dzień wiosenny. Zamykamy szklane panele, tworząc szczelny "ogród letni". Szkło chroni nas przed zimnym wiatrem i podnosi temperaturę wewnątrz tarasu dzięki efektowi cieplarnianemu. Jednakże, jeśli słońce zaczyna operować zbyt intensywnie, powodując nagrzewanie się przestrzeni i oślepianie, opuszczamy rolety ZIP Screen. Tkanina screenowa natychmiast redukuje dopływ energii słonecznej, obniżając temperaturę i eliminując odblaski, jednocześnie zachowując częściową widoczność na zewnątrz i dopuszczając delikatny przepływ powietrza. W ten sposób uzyskujemy idealne warunki, niezależnie od pogody.
Możliwe konfiguracje montażu:
- Szkło na zewnątrz, screen wewnątrz: To najczęstsza i najbardziej praktyczna konfiguracja. Szkło stanowi pierwszą linię obrony przed żywiołami, chroniąc rolety ZIP Screen przed bezpośrednim działaniem deszczu i silnego wiatru, co przedłuża ich żywotność. Screeny wewnętrzne są łatwo dostępne do czyszczenia i serwisowania.
- Screen na zewnątrz, szkło wewnątrz: Rzadziej stosowana, ale możliwa opcja. Wymaga jednak, aby system ZIP Screen był wyjątkowo odporny na warunki atmosferyczne.
- Szkło i screeny na różnych ścianach: Można również zastosować szkło na jednej lub dwóch ścianach, a rolety ZIP Screen na pozostałych, np. na ścianie zachodniej, gdzie słońce operuje najniżej.
Zalety systemów hybrydowych:
- Maksymalny komfort: Optymalne warunki temperaturowe, świetlne i akustyczne przez cały rok.
- Wszechstronność: Możliwość dostosowania przestrzeni do każdej pogody – od upalnego lata po chłodną jesień.
- Ochrona: Pełna ochrona przed wiatrem, deszczem, słońcem, owadami i wścibskimi spojrzeniami.
- Estetyka: Połączenie transparentności szkła z nowoczesnym designem screenów.
- Wydłużony sezon użytkowania: Taras staje się w pełni funkcjonalnym pomieszczeniem od wczesnej wiosny do późnej jesieni.
Koszty i wyceny za metr bieżący / metr kwadratowy zabudowy bocznej w 2026 roku.
Ceny w branży budowlanej, zwłaszcza w segmencie premium, są dynamiczne i zależą od wielu czynników, takich jak jakość materiałów, stopień skomplikowania montażu, lokalizacja, marka producenta oraz zakres automatyzacji. Poniższe wyceny są szacunkowe i odnoszą się do roku 2026, bazując na aktualnych trendach rynkowych i prognozach. Należy je traktować jako orientacyjny punkt odniesienia, a dokładną ofertę zawsze powinno się uzyskać po indywidualnym projekcie i wizji lokalnej.
| Typ zabudowy bocznej | Orientacyjna cena za metr bieżący (mb) | Orientacyjna cena za metr kwadratowy (m²) | Uwagi i czynniki wpływające na cenę |
|---|---|---|---|
| Rolety ZIP Screen (kompletna z montażem i automatyką) |
Podczas realizacji ponad setek konstrukcji w całej Polsce przekonałem się, że kluczem do długowieczności pergoli jest jakość stopu aluminium (wymagaj certyfikatu EN AW-6060 T6) oraz montaż bez mostków termicznych. Nie oszczędzaj na kotwach chemicznych i automatyce pogodowej – to one chronią konstrukcję podczas nawałnic.
Cennik i zestawienie parametrów zabudowy bocznej w 2026 roku
| Typ zabudowy bocznej | Cena za metr bieżący (mb) | Odporność na wiatr | Główne zalety inżynieryjne |
|---|---|---|---|
| Rolety ZIP Screen z silnikiem Somfy io | 1 100 – 1 850 zł / mb | Do 120 km/h (Klasa 6) | Ochrona przed słońcem, wiatrem i owadami; efekt lustra weneckiego |
| Bezramowe szkło przesuwne ESG 10 mm (3–5 torów) | 1 400 – 2 400 zł / mb | Do 140 km/h | Pełna ochrona przed deszczem i chłodem; panoramiczny widok |
| Panele Shutters z ruchomymi lamelami aluminiowymi | 1 600 – 2 700 zł / mb | Do 150 km/h | Elegancja architektoniczna; regulacja kąta cienia i 100% prywatności |
| Układ hybrydowy (Szkło ESG + Rolety ZIP Screen) | 2 400 – 3 900 zł / mb | Do 140 km/h | Maksymalny komfort termiczny przez 4 pory roku |
Dla ekspozycji zachodniej i południowej rekomenduję tkaniny screenowe o współczynniku otwarcia OF 3% lub 1%. Tłumią do 90% promieniowania cieplnego i likwidują odblaski, zachowując pełną widoczność ogrodu.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Tak. Dzięki prowadzeniu tkaniny w bocznych zamkach ZIP roleta tworzy w 100% szczelną barierę dla komarów, os i meszek.
